☁️ Well-Architected Framework
AWS 6 ta pillar, Cloud best practices va architectural principles
🏛️ AWS Well-Architected Framework — 6 Pillar
- Operational Excellence — Operations as code, annotate documentation, frequent small changes
- Security — Least privilege, encryption, incident response automation
- Reliability — Auto recovery, horizontal scaling, stop guessing capacity
- Performance Efficiency — Managed services, global in minutes, serverless
- Cost Optimization — Pay for what you use, reserved capacity, right-sizing
- Sustainability — Minimize environmental impact
📈 High Availability va Disaster Recovery
RPO (Recovery Point Objective) — qancha ma'lumot yo'qotilishi mumkin. RTO (Recovery Time Objective) — tiklash uchun ketadigan vaqt. DR Strategiyalar: Backup & Restore (eng arzon), Pilot Light, Warm Standby, Multi-Site Active/Active (eng qimmat, eng tez).
⚖️ Scalability
Vertical Scaling (Scale Up) — instance kattalashtirish (t2.micro → t2.xlarge). Horizontal Scaling (Scale Out) — instancelar sonini oshirish (Auto Scaling Group). Horizontal — preferred, chunki cheksiz scale qilish mumkin.
📊 Disaster Recovery Strategiyalar (narx va tezlik)
| Strategiya | RTO | RPO | Narx | Izoh |
|---|---|---|---|---|
| Backup & Restore | Soatlar | Soatlar | 💚 Eng arzon | S3 backup, kerak bo'lganda restore |
| Pilot Light | 10-30 min | Minutlar | 💛 Arzon | Core elementlar ishlaydi, boshqalar off |
| Warm Standby | ~5 min | Soniyalar | 🟠 O'rtacha | Scaled-down version doim ishlaydi |
| Multi-Site Active/Active | Soniyalar | 0 | 🔴 Eng qimmat | Ikkala site to'liq traffic oladi |
💡 Asosiy nuqtalar
- 6 Pillar: Operational Excellence, Security, Reliability, Performance, Cost, Sustainability
- RTO — tiklash vaqti, RPO — yo'qotiladigan ma'lumot miqdori
- Horizontal scaling > Vertical scaling (cheksiz)
- Auto Scaling + ELB = HA va Scalability kombinatsiyasi
- Design for failure — har qanday komponent ishlamay qolishi mumkin deb hisoblang
🎯 Imtihon maslahatlari
- 6 Pillarni eslab qolish uchun: "OSRPCS" — Ops, Security, Reliability, Performance, Cost, Sustainability
- RPO < RTO yodda qiling: RPO = ma'lumot, RTO = vaqt. "Pillar Light" = eng oz narsani yoqib turish
- "Design for failure" = Multi-AZ, health checks, auto-replace — Reliability pillari
- Well-Architected Tool — bepul, konsolda mavjud, architecture review qiladi
- Sustainability pillar — 2021 da 6-chi pillar sifatida qo'shildi
⚠️ Ko'p adashadigan
- RPO va RTO ni almashtirish: RPO = qancha data yo'qolishi mumkin, RTO = qancha vaqt ichida tiklanish kerak
- Vertical scaling "preferred" deb hisoblash — Xato! Horizontal preferred (elastik, cheksiz)
- Pilot Light = Warm Standby deb o'ylash. Pilot Light — minimal (faqat core), Warm Standby — reduced-scale to'liq tizim
🧠 Eslab qolish: "OSRPCS" = "Operatsiya Sabr bilan Reallik Performans Cost Sustain" — 6 Pillar. DR: "BPWM" — Backup, Pilot, Warm, Multi (arzondan qimmatge)
Well-Architected Framework bo'yicha o'zingizni sinab ko'ring
Bepul interaktiv quiz, mock imtihon va to'liq darslar — CertMaster platformasida.
Bepul boshlash →